Συμπεριληπτικός τουρισμός: ένας προβληματισμός

του Ρόκα Εμμανουήλ Απόστολου
Μουσειολόγος – Μ.Α. στη Θρησκευτική Τέχνη

Η περιέργεια και η διάθεση για γνωριμία με το διαφορετικό υπάρχει στη φύση του ανθρώπου από τότε που εκείνος ξεκίνησε να πλάθει τον πολιτισμό του και να αφήνει το στίγμα του σε αυτόν τον κόσμο. Παλαιότερα το ταξίδι σε νέους τόπους και η διαπολιτισμική ώσμωση υπήρχε μεν αλλά ήταν πιο δύσκολο να επιτευχθεί λόγω της ανυπαρξίας γρήγορων μέσων μεταφοράς, κόστους και – συγκριτικά με σήμερα – τεχνολογικής υπανάπτυξης.

Μόλις λίγες δεκαετίες πριν ο κάτοικος κυρίως του δυτικού κόσμου μπορούσε να αποταμιεύει ευκολότερα περισσότερα χρήματα σε σχέση με περασμένους καιρούς, να αξιοποιεί σε ευρεία κλίμακα και προς όφελός του τα τεχνολογικά και επιστημονικά άλματα της εποχής και να ταξιδεύει οργανωμένα σε νέες χώρες προκειμένου να ξεκουραστεί, να γνωρίσει νέα ήθη και έθιμα και να έρθει σε επαφή με ανθρώπους που κάποτε φάνταζαν πολύ μακριά του.

Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι για όλους μας δεδομένες οι άνετες και χωρίς υποκειμενικές δυσκολίες διακοπές. Εκατομμύρια συμπολίτες μας είτε λόγω κάποιας σωματικής αναπηρίας (π.χ. κώφωση, τυφλότητα ή κινητικό πρόβλημα), είτε επειδή δεν είχαν ποτέ τη δυνατότητα να μάθουν ξένες γλώσσες, είτε γιατί έχουν κάποιο άλλο πρόβλημα επικοινωνίας (π.χ. νοητική υστέρηση) δεν μπορούν να απολαύσουν την ταξιδιωτική τους εμπειρία. Αυτό το πρόβλημα βέβαια δεν περιορίζεται μόνο στην καθημερινή ζωή του υποκειμένου, αλλά συμβαίνει και κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του στα μουσεία.

Ωστόσο, εκατοντάδες μουσεία ανά τον κόσμο έχουν μεριμνήσει και μεριμνούν για να καταστήσουν, σε αυτούς τους ανθρώπους, την μουσειακή τους εμπειρία αξιομνημόνευτη και άρτια. Οι τεχνητές ράμπες στην είσοδο των μουσείων και των αρχαιολογικών χώρων, η δημιουργία χώρων αναψυχής, η χρήση χρωμάτων και παιχνιδιών, η χρήση της γλώσσας γραφής τυφλών Braille, οι χάρτες, ο κοντινός χώρος στάθμευσης, οι τουαλέτες που προορίζονται για άτομα με κινητικές δυσκολίες, τα ακουστικά αυτόματης ξενάγησης στην γλώσσα του επισκέπτη, το εξειδικευμένο και ευγενικό προσωπικό κ.ά. αποτελούν τα μέσα ώστε πολλές ομάδες κοινού να μην νιώθουν το μουσείο σαν έναν χώρο απαγορευμένο, αλλά οικείο και ευχάριστο.

Αν και το κόστος του ανάλογου μουσειακού εξοπλισμού για πολλά πολιτιστικά ιδρύματα μπορεί να είναι δυσβάστακτο, ο υπεύθυνος επικοινωνίας του εκάστοτε πολιτιστικού φορέα καλό είναι πρώτα να αναλογιστεί και τα πιθανά οικονομικά οφέλη που μπορούν να προσελκυσθούν από την δημόσια εικόνα και την ευαισθητοποίηση που θα δείξει το εν λόγω ίδρυμα. Επίσης, όταν ο πολιτισμός ακολουθεί τις τάσεις που επιτάσσει η κοινωνία απέναντι σε νέες προκλήσεις, τότε το θετικό αποτέλεσμα είναι μονόδρομος.

Συμπεριληπτικός τουρισμός σημαίνει πρόσβαση σε χώρους που κάποτε αποτελούσαν ιδιάζοντα άβατα για πολλούς συμπολίτες μας, όπου εκτός της θετικής πολιτιστικής εμπειρίας που θα βιώσουν με την αρωγή όλων όσων προαναφέρθηκαν, θα μπορέσουν επίσης να συμβάλλουν με τη σειρά τους στην επιβίωση και των μουσείων μέσα σε έναν κόσμο που συνεχώς μεταβάλλεται και επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητές του.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:

Department of Tourism, Major Events, Small Business and the Commonwealth Games, «Inclusive Tourism Making your business more accessible and inclusive»

Share